Resize Text:

Switch to:

Adolygiad annibynnol i helpu i gefnogi cymunedau clos

Wedi'i ddiweddaru: 19/07/2021

Mae adolygiad ar y cyd annibynnol yn cael ei sefydlu fel rhan o fesurau i gefnogi cymuned yn Abertawe.

Caiff yr adolygiad ei arwain gan banel tri aelod wedi'i gadeirio gan Gwnsler y Frenhines (CF), yr Athro Elwen Evans, ynghyd ag is-gadeiryddion, yr arbenigwr heddlu Martin Jones a'r arbenigwr llywodraeth leol, Jack Straw.

Mae cymunedau Mayhill a Waun Wen wedi bod yn gweithio'n agos gyda Chyngor Abertawe a Heddlu De Cymru i gefnogi pobl leol yn dilyn yr aflonyddwch yn yr ardal ar 20 Mai.

Daeth preswylwyr, arweinwyr cymunedol a'r awdurdodau ynghyd i helpu'r gymuned glos a darparu amrywiaeth o gefnogaeth ddi-oed i'r rheini yr effeithiwyd arnynt gan y digwyddiad ar 20 Mai.

Gyda'r ymchwiliad troseddol yn parhau, mae Cyngor Abertawe, ynghyd â Chomisiynydd yr Heddlu a Throseddu a'r Prif Gwnstabl, wedi cyhoeddi y bydd adolygiad dysgu ar y cyd annibynnol i ddarganfod rhagor am gefndir y digwyddiad a dysgu gwersi ar gyfer y dyfodol.

Caiff yr adolygiad ei gefnogi gan Lywodraeth Cymru, sydd wedi croesawu'r arweinyddiaeth leol y mae'r cyngor a'r heddlu wedi'i dangos.

Meddai Arweinydd y Cyngor, Rob Stewart:

"Roedd yr aflonyddu anghyfreithlon a welsom yn hunllefus. Criw ymosodol a throseddwyr oedd yn gyfrifol, ac nid yw'n adlewyrchiad gwir o gymunedau gwych Mayhill a Waun Wen - na mwyafrif pobl Abertawe.

"Gwnaethom weithredu'n syth i gefnogi preswylwyr yn dilyn yr aflonyddu ac rydym yn dal i weithio ochr yn ochr â theuluoedd, pobl ifanc, cynghorwyr lleol ac arweinwyr cymunedol yn ystod yr adferiad.

"Fodd bynnag, mae'n hanfodol ein bod ni'n manteisio ar y cyfle i ateb y cwestiynau y mae'r gymuned wedi'u gofyn, a dysgu rhagor am gefndir y digwyddiad hwn, yr hyn a ddigwyddodd ar y noson a chanlyniadau'r digwyddiad.

"Mae digwyddiadau fel y rhai a welsom ym Mayhill a Waun Wen yn brin iawn diolch byth, ac mae'r adolygiad annibynnol yn rhoi cyfle i ni ddysgu gwersi er mwyn atal digwyddiadau eraill ar draws Cymru yn y dyfodol.”

Gwnaeth Alun Michael, Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu, gymeradwyo'r ymagwedd hon drwy ddatgan:

"Mae'n bwysig i ni ddeall pam a sut y digwyddodd yr aflonyddu ym Mayhill, sut y gwnaeth pob asiantaeth ymateb a sut i ddefnyddio canlyniad yr adolygiad dysgu mewn ffordd adeiladol ar gyfer y dyfodol.

"Mae'n bwysig nodi y gwnaeth Arweinydd y Cyngor a'r Prif Weithredwr gwrdd â minnau, Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu, a'r Prif Gwnstabl, yn syth a gwnaethom gytuno i weithio gyda'n gilydd i benodi Cadeirydd annibynnol ar gyfer yr Adolygiad Dysgu.

"Bydd yr adolygiad yn archwilio'r hyn a arweiniodd at y digwyddiad hwnnw, p'un a fyddai unrhyw un wedi gallu ei ragweld, a'r ffordd y gwnaeth asiantaethau ymateb i gefnogi'r gymuned leol ac adfer hyder yn dilyn y digwyddiad.Mae'n cael ei sefydlu gyda chefnogaeth Llywodraeth Cymru, sy'n darparu cyllid er mwyn gallu cynnal yr adolygiad.

"Mae Cadeirydd annibynnol â chymwysterau cyfreithiol yn cael ei benodi, a chaiff ei gefnogi gan ddau is-gadeirydd; mae gan un ohonynt brofiad o uwch-arweinyddiaeth gyda'r llywodraeth leol ac mae gan y llall brofiad rheoli gyda phlismona.Bydd yr adolygiad hwn yn adeiladu ar adolygiadau mewnol ynghylch y digwyddiad a gynhaliwyd eisoes gan sefydliadau unigol. Bydd hefyd yn ystyried sut gwnaeth aelodau'r gymuned ymateb a chefnogi ei gilydd yn dilyn y digwyddiad."

Ychwanegodd y Cynghorydd Rob Stewart:

"Gan weithio gyda'r gymuned, bydd yn ein helpu i ddatblygu cynlluniau tymor hir er mwyn parhau i gefnogi'r ardal i adfer o'r hyn a ddigwyddodd."

Caiff preswylwyr yr effeithiwyd arnynt yn uniongyrchol gan yr aflonyddu, yn ogystal â grwpiau cymunedol ac arweinwyr, eu gwahodd i roi adborth i'r panel ymchwilio.

Dywedodd y Cynghorydd Stewart fod y cyngor wedi parhau i fuddsoddi'n fawr yn yr ardal dros y degawd diwethaf, er gwaethaf blynyddoedd o galedi i lywodraeth genedlaethol y DU. Buddsoddwyd tua £50m i wella tai yn yr ardal.

Y llynedd, cwblhawyd gwaith gwerth £500,000 i adnewyddu Ysgol Gynradd Seaview leol, a derbyniodd clwb ieuenctid lleol Townhill £80,000 o gymorth. Agorwyd canolfan i deuluoedd a meddygfa gwbl gyfoes gwerth £2m yng Ngolwg y Mynydd, Mayhill yn 2018. Mae rhagor o fuddsoddiad yn cael ei ddarparu i wella cyfleusterau cymunedol a gwasanaethau cymunedol.

Meddai'r Cyng. Stewart:

"Ers 20 Mai rydym wedi gweld brwdfrydedd cymuned Mayhill ac ardal Townhill gyfagos yn dod i'r amlwg gyda phreswylwyr yn cefnogi ei gilydd ac yn gweithio gyda'r cyngor a chynghorwyr lleol i fynd i'r afael â rhai o'r materion enbyd.

"Hoffwn ddiolch iddyn nhw, staff y cyngor, ysgolion lleol, yr heddlu ac asiantaethau eraill sydd wedi cefnogi'r rheini yr effeithiwyd arnynt ac wedi helpu'r gymuned ehangach i deimlo'n ddiogel."

 

Bywgraffiadau aelodau'r panel

Yr Athro Elwen Evans, CF

Yr Athro Elwen Evans CF yw Dirprwy Is-ganghellor a Deon Gweithredol cyfadran y Dyniaethau a'r Gwyddorau Cymdeithasol. Mae hi hefyd yn gyfrifol am bortffolio Iaith a Diwylliant Cymraeg y Brifysgol.

Mae Elwen wedi mwynhau gyrfa lwyddiannus iawn fel bargyfreithiwr gan ddewis ymarfer yng Nghymru yn bennaf. Mae hi wedi ymgymryd ag amrywiaeth eang o waith cyfreithiol, gan arbenigo mewn cyfraith trosedd ar lefelau treial ac apeliadau. Mae hi'n Gofiadur Llys y Goron ers cael ei phenodi yn 2001. Mae hi'n Feinciwr yn ei Hysbyty, cafodd ei hanrhydeddu gan Orsedd y Beirdd am ei gwasanaethau i'r Gyfraith yng Nghymru a bu'n Gomisiynydd y Comisiwn ar Gyfiawnder yng Nghymru. Mae hi wedi gwasanaethu ar amrywiaeth eang o gyrff a phwyllgorau allanol, gan adlewyrchu ei meysydd profiad a diddordeb proffesiynol. Yn 2018, cafodd ei chynnwys ymhlith y 10 uchaf ar restr yn dathlu 100 o fenywod mwyaf ysbrydoledig Cymru.

Ymunodd Elwen â Phrifysgol Abertawe yn 2015 pan gafodd ei phenodi'n Bennaeth Coleg y Gyfraith a Throseddeg lle mae hi wedi cefnogi’r Coleg i dyfu a thrawsnewid yn ganolfan gyffrous a dynamig ar gyfer dysgu, addysgu, ymchwil, effaith ac ymgysylltu. Heddiw, cydnabyddir bod Ysgol y Gyfraith Hillary Rodham Clinton y Brifysgol ar flaen y gad o ran arloesi ym maes addysg ac ymarfer y gyfraith.

Jack Straw, OBE

Mae Mr Straw wedi gweithio mewn amrywiaeth o swyddi yn y sector cyhoeddus ers 1973.

Dechreuodd ei yrfa yng Nghyngor Dinas Nottingham a symudodd i Gyngor Dinas Cofentri cyn ymuno â Chyngor Dinas Abertawe ym 1989. Ymunodd â'r GIG ym 1993 gan ddal nifer o swyddi uwch gan gynnwys Cyfarwyddwr Cyllid, Rheolwr Ysbyty Cyffredinol a Phrif Weithredwr y Bwrdd Iechyd Lleol.

Dychwelodd i lywodraeth leol fel Cyfarwyddwr Gwasanaethau Cymdeithasol yn Ninas a Sir Abertawe a gwnaeth nifer o swyddi uwch cyn cael ei benodi'n Brif Weithredwr yn 2011.

Ers gadael Cyngor Abertawe yn 2016, bu Mr Straw yn gweithio fel ymgynghorwr annibynnol gan arbenigo mewn gwella gwasanaethau ar draws y sector cyhoeddus.

Martin Jones

Prif Uwch-arolygydd sydd wedi ymddeol yw Martin Jones, a wasanaethodd yn Heddlu De Cymru am dros 30 o flynyddoedd. Graddiodd â gradd yn y gyfraith o Brifysgol Caerhirfryn ym 1988, ac yn hwyrach y flwyddyn honno cafodd swydd fel cwnstabl yn y Barri, De Cymru.

Yn ystod ei yrfa gyda'r heddlu, mae Martin wedi cael swyddi rheoli ar draws ardal Heddlu De Cymru am dros 20 mlynedd. Mae wedi gweithio mewn ardaloedd heddlu lleol (neu unedau rheoli) a hefyd mewn nifer o feysydd gweithredol strategol ar draws De Cymru. Roedd yr ail yn cynnwys ei benodi fel arweinydd cyntaf Gwasanaeth yn y Ddalfa canolog ar gyfer De Cymru ac yn fwy diweddar bu’n arwain Tîm Newid yr heddlu. Mae ganddo brofiad gweithredol fel comander arfau tanio achrededig ers 20 mlynedd, gan arwain nifer o ddigwyddiadau arfau tanio yn ogystal ag ymgymryd â rolau amrywiol o fewn timau lleol, gweithredol ac arweiniol ar draws y Barri, Pen-y-bont ar Ogwr, Castell-nedd Port Talbot ac Abertawe.

Mae ganddo gefndir cryf mewn gweithio mewn partneriaeth ac ar draws asiantaethau, ac mae wedi treulio amser gydag Adran Diogelwch Cymunedol Heddlu De Cymru, gan arwain ar strategaethau cynnwys y gymuned a chydlyniant cymunedol ar draws y rhanbarth.

Yn fwy diweddar mae wedi gweithio fel rhan o sawl partneriaeth strategol ar draws De Cymru, fel rhan o strwythurau diogelu ffurfiol a hefyd gan wneud gwaith strategol ehangach o fewn Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus, gan gynnwys Abertawe, Castell-nedd a Phort Talbot yn ddiweddar.




Y newyddion diweddaraf

100 Swyddog Cymorth Cymunedol newydd i’r Heddlu yn cael eu hariannu gan Lywodrae…

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cyllid ychwanegol i ddarparu 100 Swyddog Cymorth Cymunedol arall i’r Heddlu er mwyn mynd i’r afael â throseddau a …

Gweld mwy >

Adolygiad annibynnol i helpu i gefnogi cymunedau clos

Mae adolygiad ar y cyd annibynnol yn cael ei sefydlu fel rhan o fesurau i gefnogi cymuned yn Abertawe.

Caiff yr adolygiad ei arwain gan banel tri ael…

Gweld mwy >

Hwb ariannol mawr i strydoedd mwy diogel Caerdydd

Mae cais ar y cyd i sicrhau cyllid ar gyfer mesurau a fydd yn helpu i wneud strydoedd Caerdydd yn lleoedd mwy diogel wedi bod yn llwyddiannus.

Dyfarn…

Gweld mwy >